Auteursrecht in het digitale tijdperk
Tijdens het hoorcollege van 23 september stond het auteursrecht centraal en heeft Tim Kuik, directeur van Stichting Brein, namens de stichting gesproken over hun visie op het auteursrecht en op welke manier Stichting Brein probeert deze te beschermen. Ter voorbereiding op het hoorcollege heb ik onder andere het artikel “Confessions of an Intellectual (Property): Danger Mouse, Michkey Mouse, Sonny Bono, and My Long and Winding Path as a Copyright Activist-Academic.” van Kembrew McLeod gelezen. Het is duidelijk dat bovengenoemde personen lijnrecht tegenover elkaar staan in het huidige debat over (de hervorming van) het auteursrecht. Hieronder zal ik mijn bevindingen rondom dit onderwerp beschrijven.
Met de opkomst van verschillende vernieuwende websites en de diverse Web 2.0 toepassingen, is het delen van informatie de normaalste zaak van de wereld geworden. Uit onderzoek van begin dit jaar in opdracht van de stichting Copyright en Nieuwe Media blijkt dat een derde van de Nederlandse bevolking wel eens muziek of films van internet download. Meer dan een miljoen Nederlanders zelfs meer dan eens per week. Ook musici, kunstenaars en andere creatievellingen maken gebruik van deze mogelijkheid. In dit proces wordt echter regelmatig tegen het auteursrecht aangestuit en dan heb ik het vooral over de beperkingen die het auteursrecht oplegt. De uitbreiding van het internet en het oncontroleerbaar gebruik hiervan, leven op gespannen voet met de rechten van de creatieve geesten in onze samenleving
Stichting Brein (Bescherming Rechten Entertainment Industrie Nederland) is een Nederlandse organisatie die de intellectuele eigendomsrechten van belanghebbenden in de entertainment industrie beschermt. Stichting brein profileert zich als de beschermer van het auteursrecht in Nederland. Zij zetten zich in tegen Piraterij, oftewel bewuste schending van het auteursrecht. In dit proces wordt niet de consument aangepakt, maar de tussenpersoon. Met deze tussenpersonen worde de eigenaars of beheerders van servers of sites met illegaal aanbod bedoeld. Volgen Tim Kuik, directeur van Stichting Brein, ligt de oplossing in maatregels die massale inbreuk voorkomen. Het doel is om naleving te creëren en de creativiteit te stimuleren door op deze manier het inkomen van de creatievellingen te beschermen.
De amusementsindustrie staat in dit debat recht tegenover de voorstanders van afschaffing van auteursrecht. Deze laatste staan kritisch tegenover het fenomeen auteursrecht in tijden van digitalisering. Waar Stichting brein juist zegt dat het auteursrecht creativiteit stimuleert door het inkomen van de belanghebbenden veilig te stellen, noemen tegenhangers het auteursrechtsysteem de oorzaak van verlamming van deze creativiteit. Dat vindt ook Lawrence Lessing, een van de bekendste cyberjuristen ter wereld. "Elke cultuuruiting bouwt voort op eerdere cultuur. Ik vrees dat een rigide toepassing van het auteursrecht dat onmogelijk gaat maken. Het verlamt de creativiteit."
Dit argument komt ook sterk naar voren in het artikel, “Confessions of an Intellectual (Property): Danger Mouse, Michkey Mouse, Sonny Bono, and My Long and Winding Path as a Copyright Activist-Academic.”, geschreven door Kembrew Mcleod. De Amerikaanse journalist, activist en professor Kembrew McLeod neemt de controversie rondom een album van een Amerikaanse hiphop arties Danger Mouse als uitgangspunt voor zijn artikel. Op dit album, uitgebracht in 2004, worden op vernieuwende wijze hits van de Beatles gemixt met de muziek van de bekende Amerikaanse rapper Jay Z. Zijn artikel geeft een opsomming weer van voorbeelden uit de muziekindustrie waaruit blijkt de hedendaagse (digitale) cultuur en samenleving druk uitoefent op het auteursrecht. Zelf is Kembrew McLeod voorstander van het creatief gebruik van andermans werk. Hij ziet het creatieve potentieel van de huidige digitale wereld in. Naast het schrijven van artikelen valt Kembrew het auteursrechtelijk systeem aan door middel van humoristische acties. Zo laat hij de zin ‘Freedom of Expression’ patenteren en zet deze op verschillende manieren in om te laten zien hoe ver Amerika gaat wanneer het op auteursrecht aankomt.
Moeten we dan het auteursrecht zomaar afschaffen? Veel voorstanders vinden van wel. “Dat zeggen mensen die niet begrijpen waarvoor het auteursrecht is bedoel”, aldus Lawrence lessing. Hij is namelijk van mening dat het auteursrecht er wel degelijk voor zorgt dat het werk in de creatieve sector wordt beloond en dat mensen worden aangespoord om te blijven creëren. Schending van het auteursrecht moet nog steeds worden bestraft. Het knelpunt ligt volgens Lawerence Lessing vooral in de huidige wet- en regelgeving en in hoeverre deze aan de (technologische) ontwikkelingen in het digitale tijdperk voldoet. Toch is de directeur van Stichting Brein, Tim Kuik, het hier niet mee eens. Volgens hem is er fundamenteel niets mis met de huidige wet- en regelgeving. Een aantal punten zouden eventueel bespreekbaar zijn en Stichting Brein staat dan ook open voor discussie, aldus Tim Kuik. Er zijn volgens hem ook genoeg alternatieve mogelijkheden. Te denken valt aan Spotify, een legaal programma waar muziek kan worden geluisterd zonder het illegaal downloaden ervan. Echter is ook Tim Kuik het ermee eens dat het ontwikkelen van legale modellen te lang op zich heeft laten wachten en dat het gebruik van illegaal downloaden van muziek vooral in deze generatie, haast een gewoonte is geworden. Stichting Brein moet beseffen dat in de huidige moderne maatschappij, waarin het voor een wereldwijd publiek mogelijk is om auteursrechtelijke werken te delen via het internet en waarin het principe van delen en creëren bijna een alledaagse gewoonte is geworden, het haast onmogelijk is om de burger zich van dit recht te ontdoen. Zo blijkt ook uit onderzoek van Multiscope in opdracht van de Stichting Copyright en Nieuwe Media begin dit jaar, dat driekwart van de internetters blijft downloaden bij verbod. Volgens ict-advocaat Arnoud Engelfriet, een van de oprichters van de stichting, laat het onderzoek zien dat een verbod tegendraads werkt. "Hoewel legaal aanbod van muziek en films op internet moet worden gestimuleerd, is criminaliseren van de huidige downloadpraktijk een heilloze weg",
Daarnaast heb ik sterk het gevoel dat de meeste mensen niet leven met het idee dat ze ‘slecht’ bezig zijn. Veel mensen weten niet beter en het downloaden van auteursrechtelijke content wordt gemeenschappelijk geaccepteerd. Gaat er hier dan niet iets fout in de communicatie van Stichting Brein richting consument. Zou Stichting Brein zich niet beter op goede voorlichting en legale oplossingen kunnen richten dan het spelen als auteursrechtenwaakhond en hierdoor in feite ‘dweilen met de kranen open’? En ten slotte, moet de oplossing van het probleem dan ook niet worden gezocht bij het herzien van het auteursrecht?
Deze discussie wordt vandaag de dag al door velen gevoerd. Dit proces gaat echter vrij traag doordat twee uitersten tegenover elkaar het debat voeren: de voorstanders van afschaffing enerzijds en de amusementsindustrie anderzijds. Toch is de noodzaak om de wet aan te passen aan het digitale tijdperk ook aan het licht gekomen bij de overheid. Begin 2008 is er door de overheid een werkgroep samengesteld, die zich heeft gebogen over de knelpunten in het auteursrecht. Daaruit is gebleken dat de huidige wet- en regelgeving sterk is verouderd. De basisprincipes van de auteurswet zijn al tientallen jaren niet veranderd. Het is duidelijk dat de hervorming van het auteursrecht wel een belangrijk onderwerp in het actuele debat is. Uit de vele discussies en debatten over het auteursrecht komt duidelijk naar voren dat het huidige systeem niet voldoet. Over de vraag hoe dat precies moet, zijn de partijen het fundamenteel met elkaar oneens. De vraag is hoe lang dit zo blijft en of het uiteindelijk zal lukken om het auteursrecht te hervormen.
Bronnen:
McLeod, K. (2005). “Confessions of an Intellectual (Property): Danger Mouse, Mickey Mouse, Sonny Bono, and My Long and Winding Path as a Copyright Activist – Academic.” Popular Music and Society. Vol 28, pp 79-93.
B. de Winter, ‘Hervorming auteursrechten onmogelijk’, 28 mei 2010
J. Benjamin, ‘Creatief downloaden is geen misdaad’, 20 januari 2010
Stichting Brein
Stichting Copyright en Nieuwe Media, ‘Downloadverbod zal industrie niet helpen’,
Geen opmerkingen:
Een reactie posten